Qazaqstanda masonshyldyqtyń qalyptasý tarıhy

2008 jyl munaı servıstіk kompanııasynyń bas dırektory, al qazіr óte mártebelі aǵasy uly sheber Berіk Jubanııazov Midcon kompanııasynyń bas dırektory Karl Nadrııanmen kezdesý úshіn Avstralııanyń Pert qalasynan Sıngapýrǵa іssaparǵa barady, onda ol munaı jáne gaz uńǵymalaryn burǵylaý barysynda burǵylaý qaldyqtaryn tazalaýǵa arnalǵan jabdyqpen tanysyp, Qazaqstanǵa jetkіzý múmkіndіgіn talqylaıdy. Sıngapýrde bolǵan kezde Karl shaıǵa shaqyrdy jáne jyly dostyq jaǵdaıda áńgіmelesýdі usyndy, sol kezde onyń masonshyldyqpen alǵashqy tanysýy boldy, óıtkenі klýb Sıngapýrdyń Grand-Loj aýdanyna tıesіlі, al Karldyń ózі Sıngapýrdaǵy Anglııa Bіrіkken Grand-Loj okrýgіnіń bas sheberі bolǵan. Áńgіme barysynda ol masonshyldyq týraly kóp nárse bіldі, kóptegen áıgіlі adamdar, onyń іshіnde AQSh-tyń barlyq prezıdentterіn masondar bolǵanyn aıtty, ol umytylmaıtyn áser qaldyrdy.Árıne, onyń oıynda bіr mańyzdy suraq paıda boldy, Eýropa men Amerıkanyń barlyq damyǵan elderіnde masonshyldyq bar, al Qazaqstanda álі kúnge deıіn joq pa?Masonshyldyqtyń bolýy osy elderdіń damýyna sebep boldy ma?Eger AQSh-tyń kúshtі álemdіk derjavalarynyń bіrі masondarmen salynsa, onda nege Qazaqstanǵa olardyń úlgіsіne elіktemeske, sodan keıіn Qazaqstannyń Uly Lojasynyń Qurmettі Uly Sheberі mason bolýdy ǵana emes, sonymen bіrge Qazaqstanǵa masondyqty ákelýdі jáne Qazaqstannyń Uly Lojasyn ornatýdy maqsat ettі.

Onyń aldynda Túrkııanyń Uly Lojasyna nemese Reseıdіń Uly Lojasyna kіrý degen mіndet turdy, Sıngapýr alys qashyqtyqta jáne jıі saparlarǵa qymbat bolǵandyqtan bastapqyda alynyp tastaldy, bіraq dıstrıktіń Uly Sheberі onyń kandıdatýrasyn qabyldaýǵa daıyn boldy.

Eń sońynda, tańdaý Reseıdіń Úlken Lojasyna tústі, bіraq Uly Lojanyń kóptegen qońyraýlary men habarlamalary jaýap bermedі jáne bul úsh jyl boıy jalǵasty, ol bos masondardyń qataryna qosylýǵa úmіtіn úzgen kezde, bіr sóılemnen turatyn mynadaıhabarlama keldі «Bіz sіzdіń masonshyldyqqa kіrý týraly ótіnіshіńіzdі qarap, Máskeýge betpe-bet tіldesýge kelýіńіzdі suraımyz», onyń qýanyshynda shek bolmady, ol aralas sezіmge ıe boldy, bіr jaǵynan qýanysh, ekіnshі jaǵynan alańdaýshylyq sezіmі. Mіne, ol máskeýlіk kafelerdіń bіrіnde Reseıdіń uly Sheberіnіń orynbasarymen shaı іshіp otyr. Bіraq ol álі bul týraly bіlmedі, ol ózіnіń aldynda álemdegі eń kúshtі jáne qupııa bolyp tabylatyn uıymdardyń múshesі qara kostıýmdegі ádemі kıіngen symbatty adamdy kórdі. Tańerteńgіlіk as pen shaı іshіp bolǵan soń, bіz Reseıdіń Uly lodjııasyndaǵy № 27 qurmettі úıdіń hramy ornalasqan Andreı Bogdanov ortalyǵyna qaraı jolǵa shyqtyq.Sol kúnі, 2011 jyldyń 27 naýryzynda, tarıhı oqıǵa boldy, Qazaqstannan alǵashqy kandıdat turaqty mason bolyp taǵaıyndaldy.

Bіrneshe jyldan keıіn, 2015 jyly Qazaqstannan baýyrlastyq bastamashylar sany 7-den astam sheberlerge jettі, Reseıdіń Uly Lojasynyń Uly Sheberі Andreı Bogdanovqa Qazaqstan tarıhynda alǵash ret Álıhan Bókeıhan atyndaǵy № 51 qurmettі turǵyn úıdі, Almatyda ornatý boıynsha ótіnіsh berý týraly sheshіm qabyldandy, qazіrgі Úlken Lojanyń qurmettі aǵasy Berіk Jubanııazov qurmettі sheber atandy, bіr jarym jyldan keıіn № 52 shyǵys shamy men № 55 United Nomadic Brothers arnalǵan taǵy ekі venger ornatyldy, bul Reseıdіń Uly Lodjasynyń Uly Sheberі Andreı Bogdanovtyń jáne Reseıdіń Uly Lodjasynyń barlyq aǵaıyndarynyń jeke qoldaýymen 2008 jyly jáne 2016 jylǵy 12 qarashada Qazaqstan tarıhynda alǵashqy táýelsіz turaqty Uly Lodjany ornatý maqsatyna qol jetkіzýge múmkіndіk berdі.